روز شمار زندگي دکتر تقي اراني

ر ** تقي اراني فرزند ابوالفتح اراني در سال 1274 شمسي در تبريز متولد شد و پس از تحصيلات مقدماتي در تبريز به تهران آمد.  بعد از پايان تحصيلات در دارالفنون در امتحان اعزام محصل به خارج شرکت کرد و براي فرا گرفتن طب به آلمان فرستاده شد که در رشته فيزيک و شيمي درجه دکترا گرفت.  ر

ر ** دکتر اراني در دانشگاه برلن زبان عربي تدريس مي کرد و از دانشجويان برجستهً ايراني بود که براي امرار معاش در خارج از کشور حتي حروفچيني هم کرده است. در برلن روزنامه پيکار را تاسيس نمود و با محافل کمونيستي آشنا شد و گروهي از جوانان تحصيل کرده را با دنياي کمونيزم آشنا ساخت.   ر

ر ** دکتر اراني پس از مراجعت به ايران روزنامه دنيا را منتشر ساخت که مطالب تئوريک در آن نشر مي يافت.  و هسته مرکزي کمونيستهاي ايران را رهبري مي کرد که مورد تعقيب قرار گرفت و به زندان افتاد و با گروه 53 نفر در دادگستري محاکمه و به ده سال زندان محکوم گرديد.  ر

ر ** دکتر اراني از نظر معلومات فرد برجسته اي بود که به علت عقايد سياسي خود حتي در زندان از تعليم اصول مارکسيسم خودداري نکرد.  او را مدتها به زندان مجرد فرستادند و سرانجام در سال 1318 در سن 44 سالگي به علت ابتلاء به بيماري تيفوس درگذشت. بعد از شهريور 20 که حزب توده تاسيس شد از دکتر اراني به عنوان رهبري که در راه اشاعه افکار خود جان باخت تجليل کرد. روز 15 مهر 1327 که شاه در دانشگاه مورد سوء قصد قرار گرفت توده ايها در آرامگاه اراني اجتماع کرده بودند و قصد حمله به تهران را داشتند که با انتشار خبر زنده ماندن شاه برنامه آنها بهم خورد.  ر

ر **«مورخین اعتقاد دارند که دکتر اراني را در زندان کشته اند و مخصوصا او را به اتاقي برده اند که قبلا بيمار تيفوسي در آنجا بوده است. بعضي از پيروانش مي گويند اگر از بين نمي رفت و بعد از شهريور 20 رهبري حزب توده را بر عهده داشت شايد حزب در دامن شوروي نمي افتاد و چنين سرنوشتي نداشت.  .  ر